Çocuğum Eve Yabancı Bir Eşyayla Dönüyor: İzinsiz Eşya Almaya Şefkatli ve Pedagojik Yaklaşım | Eskişehir Çocuk Ergen ve Aile Danışmanlığı

Akşam çocuğunuzun çantasını boşaltırken veya cebini kontrol ederken, ona ait olmayan, okuldan veya bir arkadaşından gizlice getirilmiş bir oyuncak bulduğunuz o anı düşünün. Muhtemelen kalbiniz hızla çarpmaya başladı, yüzünüz kızardı ve içinizden o korkutucu soru geçti: "Çocuğum kötü bir alışkanlık mı ediniyor? Onu nerede yanlış yetiştirdim?"

Eskişehir'deki merkezimizde, Selen Topçu eşliğinde bu tabloyla karşılaşan ailelerin büyük bir utanç ve panik içinde bize başvurduklarını görüyoruz. Bir çocuk gelişim uzmanı ve aile danışmanı olarak içinizi rahatlatmak isterim: Çocuğunuz ahlaki bir yoksunluk içinde değil. Modern pedagoji bilimi, özellikle 7 yaş altındaki çocuklarda "mülkiyet" (benim-senin eşyam) kavramının henüz yetişkinlerdeki gibi gelişmediğini söyler. Onların dünyasında kural çok basittir: "Eğer bir şeyi çok beğendiysem ve o an ona ihtiyacım varsa, o benimdir." Bu ahlaki bir sorun değil, dürtü kontrolü ve sınır öğrenme sürecidir.

Çocuklar Neden İzinsiz Eşya Alır? | Eskişehir Çocuk Ergen ve Aile Danışmanlığı

Yetişkin dünyasında çok ağır anlamları olan bu eylem, çocuğun zihninde tamamen farklı dinamiklerle gerçekleşir:

• Mülkiyet Kavramının Eksikliği: Okul öncesi dönemde çocuklar, her şeyin merkezinde kendilerinin olduğunu (egosantrizm) düşünürler. Bir nesnenin başkasına ait olmasının ne demek olduğunu tam olarak idrak edemezler.

• Dürtü Kontrolü Zayıflığı: Çocuğunuz o silgiyi veya oyuncak arabayı gördüğünde içinden gelen "Bunu istiyorum" dürtüsünü durduracak beyin bölgesi henüz yeterince olgunlaşmamıştır.

• Duygusal Bir Boşluğu Doldurma: Bazen alınan o eşya, nesnenin kendisi için değil; çocuğun hayatındaki bir eksikliği (ilgi, sevgi, güvende hissetme) sembolik olarak doldurmak için eve getirilir.

Ebeveynlerin Düştüğü Tuzaklar: Neler Yapmamalısınız?

Çocuğa "doğruyu" öğretmek isterken o anki panikle verilen tepkiler, çocuğun karakterinde derin yaralar açabilir:

• Ağır İthamlar ve Etiketler Kullanmak: Çocuğa suçlayıcı sıfatlarla yüklenmek, onun zihnine tehlikeli bir etiket yapıştırır. Çocuk, "Annem/babam benim kötü biri olduğumu düşünüyor, demek ki ben kötüyüm" diyerek bu olumsuz kimliği benimseyebilir.

• Aşırı Utandırmak ve Tehdit Etmek: Onu herkesin içinde utandırmak veya "Seni polise vereceğim" gibi korkutucu tehditler savurmak, ahlaki bir gelişim sağlamaz. Sadece çocuğun bir dahaki sefere aldıklarını daha iyi saklamayı öğrenmesine ve size yalan söylemesine yol açar.

• Görmezden Gelmek: "Aman canım çocuk o, küçücük bir silgi zaten" diyerek durumu örtbas etmek, çocuğa sınırların ihlal edilebileceği ve bunun bir bedeli olmadığı mesajını verir.

Mülkiyet Bilincini Şefkatle Kazandırmanın Adımları

Çocuğunuza "senin-benim" kavramını onu ezmeden, şefkatli ama net bir sınırla öğretmek için şu adımları uygulayın:

1. Etiketlemeden Sadece Durumu Tespit Edin

Eşyayı bulduğunuzda sorgu hakimi gibi davranmayın (Neden aldın, kimden aldın?). Sadece gerçeği söyleyin: "Çantanda Ali'ye ait olan kırmızı arabayı gördüm. Bu araba bizim evimize gelmiş ama o Ali'nin eşyası. Başkalarının eşyalarını onlara sormadan almıyoruz."

2. Utandırmadan "Geri Verme" Sorumluluğunu Yükleyin

O eşya mutlaka sahibine geri dönmelidir ama çocuğu rezil ederek değil. "Şimdi bu arabayı Ali'ye geri vermeliyiz. Bunu yaparken senin yanında olacağım, benim elimi tutabilirsin." Ertesi gün eşyayı birlikte götürün. Eğer çocuk çok korkuyorsa, geri verme konuşmasını onun adına (ama onun yanında) siz yapabilirsiniz: "Ali, bu araba yanlışlıkla bizim eve gelmiş, bunu sana geri getirdik." Önemli olan çocuğun o eşyayı geri verme sorumluluğunu güvenli bir şekilde deneyimlemesidir.

3. Evde "İzin İsteme" Modelini Kurun

Mülkiyet kavramı önce evde başlar. Kendi çocuğunuzun odasına girerken kapıyı çalın. Onun bir kalemini veya oyuncağını kullanacağınız zaman mutlaka izin isteyin: "Bu kalemi biraz kullanabilir miyim?" Evde kendi sınırlarına saygı duyulduğunu gören çocuk, başkalarının sınırlarına da saygı duymayı öğrenir.

Eskişehir Çocuk Danışmanlığı: Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?

Eğer çocuğunuz 7 yaşını geçmiş olmasına rağmen izinsiz eşya alma davranışı kronikleştiyse, bu durumu yalan söyleyerek örtbas etmeye çalışıyorsa ve evde kardeşlerinin ya da sizin eşyalarınızı da gizlice alıp saklıyorsa, altta yatan (kıskançlık, okulda dışlanma, özgüven eksikliği veya aile içi stres gibi) duygusal bir alarm zili çalıyor demektir.

Eskişehir'deki Merkezi'mizde, Selen Topçu eşliğinde çocukların kelimelerle ifade edemedikleri bu duygusal boşlukları ve sınır problemlerini Oyun Danışmanlığı ile güvenli bir alanda çözümlüyoruz. Siz değerli ebeveynlerimize ise Eskişehir çocuk ergen ve aile danışmanlığı kapsamında evdeki kuralları sevgiyle nasıl inşa edeceğiniz konusunda profesyonel rehberlik sunuyoruz. Çocuğunuzun dürtü kontrolünü ve sınır bilincini kazanması için merkezimizden güvenle randevu alabilirsiniz.