"Ya Size Bir Şey Olursa?" Çocuklarda Anne Babayı Kaybetme Kaygısı ve Şefkatli Yaklaşım | Eskişehir Çocuk Ergen ve Aile Danışmanlığı

Gece uyumadan önce veya oyun oynarken çocuğunuzun aniden gözleri dolarak yanınıza gelip, "Anne/Baba, siz ölecek misiniz? Size bir şey olursa bana kim bakacak?" diye sorduğu o anı düşünün. Bir ebeveyn olarak kalbinizin sıkıştığı, boğazınızın düğümlendiği bu soru karşısında, çocuğunuzu koruma içgüdüsüyle ona hemen "Biz hiç ölmeyeceğiz, hep senin yanında olacağız" demek isteyebilirsiniz.

Eskişehir'deki merkezimizde Selen Topçu eşliğinde yürüttüğümüz seanslarda, ailelerin çocuklardaki bu ölüm ve kayıp kaygısı karşısında ne söyleyeceklerini bilemediklerini, yanlış bir kelime kullanarak çocuğu daha çok travmatize etmekten korktuklarını görüyoruz. Modern pedagoji bilimi, 4-7 yaş arasındaki çocukların ölüm kavramını ve kalıcılığını yeni yeni idrak etmeye başladığını; bu tür soruların aslında bir hastalık değil, bilişsel gelişimin çok doğal bir parçası olduğunu söyler. Ancak bu doğal soruya verdiğimiz yanıtlar, çocuğun dünyayı güvenli bir yer olarak algılayıp algılamayacağını belirler.

Çocuklarda "Kaybetme Korkusu" Neden Tetiklenir? | Eskişehir Çocuk Ergen ve Aile Danışmanlığı

Çocuğunuz bu korkuyu hiçbir sebep yokken, sadece gelişimsel dönemin bir gereği olarak yaşayabileceği gibi, çevresel faktörlerden de etkilenmiş olabilir:

• Gelişmekte Olan Zaman Algısı: Okul öncesi dönemde çocuklar ölümün "geri dönülmez" bir son olduğunu kavramaya başlarlar ve bu durum onları dehşete düşürebilir.

• Çevresel Tetikleyiciler: Televizyonda görülen bir kaza haberi, ölen bir evcil hayvan, aile büyüklerinden birinin kaybı veya okulda bir arkadaşının anlattığı bir hikaye bu fitili ateşleyebilir.

• Ayrılık Kaygısı (Bağlanma İhtiyacı): Çocuk aslında "Siz ölürseniz ne olur?" diye sorarken, fizyolojik ölümden ziyade "Ben bu koca dünyada tek başıma nasıl hayatta kalırım, beni kim korur?" korkusunu dile getirmektedir.

Ebeveynlerin Düştüğü Tuzaklar: Ölümü Anlatırken Neler Yapmamalıyız?

Çocuğun içini rahatlatmak için iyi niyetle söylenen bazı sözler, onun zihninde çok daha büyük ve karanlık boşluklar yaratır:

• Gerçek Dışı Sözler Vermek ("Biz hiç ölmeyeceğiz"): Çocuklar gerçeği sezerler. Ona asla ölmeyeceğinizi söylerseniz ve bir gün sokakta ezilmiş bir kedi veya ölmüş bir böcek görürse, dünyanın kurallarının sizin için de geçerli olduğunu anlar ve size olan güveni sarsılır.

• Soyut ve Dini Kavramlar Kullanmak ("Allah yanına aldı, melek oldu, uykuya daldı"): Soyut düşünme becerisi henüz gelişmemiş bir çocuğa ölüm, "uyku" veya "uzaklara gitmek" olarak anlatıldığında; çocuk uyumaktan korkmaya başlar (ya ben de uyanamazsam) veya giden kişinin geri dönmesini bekler.

• Konuyu Kapatmak ("Nereden çıkarıyorsun bunları, sus bakalım"): Çocuğun kaygısını susturmak onu yok etmez, sadece çocuğun bu korkuyu kendi içinde, yapayalnız ve daha büyüterek yaşamasına neden olur.

Çocuğun Ölüm Kaygısını Şefkatle Dindirmenin Adımları

Çocuğunuz size bu zor soruyu sorduğunda derin bir nefes alın ve şu pedagojik adımları izleyin:

1. Duygusunu Onaylayın ve Sorunun Altındaki İhtiyacı Görün

Önce ona şefkatle sarılın ve hissettiği korkuyu normalleştirin: "Bunu düşünmek seni çok korkutmuş ve üzmüş olmalı, seni çok iyi anlıyorum. İnsan sevdiklerinden hiç ayrılmak istemez." Bu cümle, çocuğa "Duygularım yanlış veya ayıp değil, annem/babam beni anlıyor" mesajını verir.

2. Dürüst Ama Güven Veren Bir Açıklama Yapın

Gerçeği saklamadan ama şimdiki zamana ve sağlığınıza vurgu yaparak konuşun: "Evet, dünyadaki her canlının bir ömrü vardır; bitkilerin, hayvanların ve insanların... Ama ben çok sağlıklıyım, kendime çok iyi bakıyorum, dikkatli besleniyorum ve seninle birlikte daha çoook uzun yıllar yaşamak, senin büyüdüğünü görmek istiyorum."

3. "Bana Kim Bakacak?" Kaygısına Somut Bir Güvenlik Ağı Sunun

Çocuğun asıl derdi "Ben yalnız ne yaparım?" sorusudur. Ona yalnız kalmayacağının garantisini verin: "Eğer çok ama çok uzun zaman sonra biz yanında olamasak bile, teyzen, amcan, anneannen (çocuğun güvendiği somut isimler verin) senin her zaman yanında olacak. Sen bu dünyada asla yapayalnız veya korunmasız kalmayacaksın."

Eskişehir Çocuk Danışmanlığı: Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?

Eğer çocuğunuzun anne babaya bir şey olacağı kaygısı, onun okula gitmesini engelliyor, geceleri uykuya dalmasını zorlaştırıyor, sürekli ağlama krizlerine veya fiziksel belirtilere (karın ağrısı, mide bulantısı) yol açıyorsa, bu yoğun kaygıyı profesyonel bir destekle sağaltmak gerekir.

Eskişehir'deki Merkezi'mizde, Selen Topçu eşliğinde çocukların iç dünyasında başa çıkamadıkları ayrılık ve ölüm kaygılarını Oyun Danışmanlığı ile şefkatli bir şekilde çözümlüyoruz. Siz anne babalara ise Eskişehir çocuk ergen ve aile danışmanlığı kapsamında evde bu zorlu soruları nasıl güvenle karşılayacağınız konusunda profesyonel Ebeveyn Danışmanlığı sunuyoruz. Çocuğunuzun dünyaya ve geleceğe yeniden güvenle bakabilmesi için merkezimizden destek alabilirsiniz.